Cumhurbaşkanlığı’ndan İdarelere Disiplin Süreçlerine İlişkin Önemli Hatırlatma
Cumhurbaşkanlığı’ndan İdarelere Disiplin Süreçlerine İlişkin Önemli Hatırlatma
Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından tüm kamu kurumlarına gönderilen resmi yazıda, disiplin süreçlerinin yürütülmesinde hukuka uyum, tarafsızlık ve usul esaslara bağlılık konusunda idarecilerin dikkat etmesi gereken 11 temel başlık vurgulandı. Yazıda, artan disiplin işlemleri ve bunlara ilişkin açılan davalarda idareler aleyhine verilen kararların önemli bir bölümünün, işlemlerin usulüne uygun yürütülmemesinden kaynaklandığına dikkat çekildi.
Amaç; keyfî uygulamaların önlenmesi, kamu personelinin hakkının gözetilmesi ve idarelerin yargı süreçlerinde kayıplar yaşamaması için disiplin işlemlerinin kanun çerçevesinde yürütülmesinin yeniden hatırlatılmasıdır.
Disiplin İşlemlerinde Dikkat Çekilen 11 Başlık
1- Takdir Yetkisi ve Objektiflik
Disiplin süreçlerinin yürütülmesinde idareye tanınan takdir yetkisi sınırsız değildir. İşlemler objektif, tarafsız ve mevzuata uygun yürütülmeli, keyfî uygulamalara mahal verilmemelidir.
2- Rehberlik ve Önleyici Yaklaşım
İdareler yalnızca ceza vermeye odaklanmak yerine önleyici eğitim ve rehberlik görevini yerine getirmeli; disiplinsizliği doğuran koşulların düzeltilmesine önem vermelidir.
3- Savunma Hakkı
Savunma istem yazıları, fiilin hukuki dayanakları açıkça belirtilerek hazırlanmalı ve personele savunma için en az 7 gün süre tanınmalıdır. Savunmadan vazgeçme beyanı da yazılı olmalıdır.
4- Soruşturma Raporları
Hazırlanan raporlar somut delillere dayanmalı, genel ifadeler içermemeli; fiilin nasıl işlendiği kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya konmalıdır. Eksik düzenlenen raporlara dayanarak ceza verilemez.
5- Soruşturmacıların Yetkileri
Soruşturmacılar yetkilerini aşmamalı; görev dışı veya fiille ilgisiz konular soruşturma kapsamına alınmamalıdır. Gerektiğinde yeni soruşturmacı görevlendirilmelidir.
6- Disiplin Kurulları
Disiplin kurulunun oluşumu ve karar süreçleri, ilgili mevzuatta yer alan usul ve esaslara uygun şekilde yürütülmelidir. İtiraz değerlendirmeleri yasal süre ve kurallarla yapılmalıdır.
7- Ceza Miktarı
Verilecek disiplin cezasının karşılığı ve derecesi açık şekilde belirtilmeli, aynı fiillerde cezalar arasında orantısızlık olmamalıdır.
8- Lehe Mevzuat
Fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan mevzuat esas alınmalı; lehe olan hükümlerin uygulanması karar sürecinde ayrıca gözetilmelidir.
9- Savunmaların Hazırlanması
İdare aleyhine açılan davalarda savunmalar, hukuki dayanak ve belgelerle destekli şekilde, ilgili hukuk birimleriyle uyumlu hazırlanmalıdır. Eksik savunmalar davaların kaybedilmesine yol açmaktadır.
10- Yargı Kararlarının Uygulanması
İdare aleyhine verilen mahkeme kararları geciktirilmeden, eksiksiz ve tam olarak uygulanmalıdır. Aksi durum yeni dava ve tazminat risklerini artırır.
11- Eğitim
Disiplin süreçlerine ilişkin personel eğitimi artırılmalı; idareciler ve soruşturmacılar için mevzuat ve yargı kararlarını içeren hizmet içi eğitim programları düzenlenmelidir.
HEP-SEN Sonuç ve Değerlendirme
Cumhurbaşkanlığı, bu yazıyla kamu kurumlarının disiplin süreçlerinde hukuka uygunluk, orantılılık ve usul kurallarına bağlılık konusundaki sorumluluğunu yeniden hatırlatmıştır. İdarelerin eksik veya hatalı yürüttüğü disiplin işlemleri, dava süreçlerinde kamu aleyhine sonuçlar doğurduğundan, bu hatırlatma önemli bir yol gösterici nitelik taşımaktadır.
Disiplin sürecindeki eksiklikler nedeniyle idarelerin kaybettiği davalar ve ödenen tazminatlar; kamuda hem maddi hem idari yük oluşturmaktadır. Yazı, kurumlara uygulamada dikkatli olunması gerektiğini net biçimde bildirmektedir.
