DERECE-KADEME NEDİR

DERECE-KADEME NEDİR

Derece ve kademe ilerlemesi, devlet memurlarının maaş ve diğer haklarını etkileyen önemli bir kriterdir.Hizmet sınıfı,öğrenim durumu,hizmet süresi,disiplin cezası alıp almamış olması,görev yaptığı hizmet bölgesi gibi faktörler derece/kademe ilerlemesini etkilemektedir. 

  • Derece Yükselmesi: Üst dereceden boş bir kadronun bulunması şartıyla derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunarak, kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmektir.
  • Kademe: Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.
  • Kazanılmış Hak Aylığı(KHA) Kademe ve Derece: Devlet memurunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan memuriyete giriş derece ve kademesine, yine bu Kanunda yer alan ilavelerin yapılması suretiyle bulunacak derece ve kademesidir. Başka bir ifadeyle Devlet memurluğu statüsünde geçen veya geçmiş sayılan hizmetlerin her yılına bir kademe ve her üç yılına bir derece hesabıyla bulunacak derece ve kademesidir.
  • İşgal Edilen Kadro: Kişinin atandığı kadronun unvan derecesidir.
  • Ödemeye Esas Kademe Derece: Memurun kazanılmış hak aylığı derece ve kademesidir.Ödemeye Esas Derece Kademe tanımı mevzuatta açıkça belirtilmez ama 68/B maddesinin uygulanmasında kullanılan bir derecedir. 
  • Emekli Keseneğine Esas Aylık (EKEA) Kademe Derece : Memurun, işçi, esnaf, memurluk hizmetlerinin tamamı ve kazanılmış hak aylığı intibakında dikkate alınan süreler esas alınarak yine tahsiline göre yükselebileceği derece ve kademeyi ifade eder. Ancak, bu şekilde yükselinen derece ve kademenin karşılığı olan ek göstergesi verilmez.

Ek gösterge hesabında kazanılmış hak aylık (KHA) derece ve kademesi esas alınırken, göstergede ise emekli keseneğine esas derece ve kademe (EKEA) esas alınmaktadır. 

 

Öğrenim durumu

Giriş Derece

Giriş Kademe

Yükselinebilecek Derece

İlkokulu bitirenler

15

1

7

Ortaokulu bitirenler

14

2

5

Ortaokul dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler

14

3

5

Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler

13

1

4

Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler

13

4

Liseyi bitirenler

13

3

3

Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler

12

2

3

Lise veya dengi okullar üstü 1 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler

11

1

2

Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya Ortaokul üstü en az 5 yıllık mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler

10

1

1

Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl teknik veya mesleki öğrenimi bitirenler

10

2

1

2 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler

10

2

3 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler

10

3

1

4 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler

9

1

1

5 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler

9

2

1

6 yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenler

9

3

1

 

SAĞLIK LİSANSİYERLERİ İÇİN DURUM NEDİR?

DMK 36.MADDE ORTAK HÜKÜMLER A-5 – Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek öğrenim görenlerden tabip, diş tabibi, veteriner hekim, eczacı ile benzeri sağlık bilimleri lisansiyerleri (Hayvan sağlığı dahil) Biyolog unvanına sahip akademik personel giriş derece ve kademelerine bir derece eklenmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar. Denilmektedir.Örneğin Lisans Mezunu Hemşire 8/1,Tıp Fakültesi Mezunu pratisyen hekim 8/3’ünden başlar.

 

MEMUR 3 ÜST DERECEYE ATANABİLİR Mİ?

Evet atanabilir fakat bazı şartlar/istisnai durumlar vardır.

657 sayılı Devlet memurları Kanunun 33’üncü maddesinde  "Kadrosuz memur çalıştırılamaz.

Mezkur hüküm uyarınca 13/12/1983 tarih ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usul Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 14/12/1983 tarih ve 18251 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan 190 sayılı KHK kadrolar;

Kurumsal, Teşkilat(merkez, taşra, döner sermaye ve yurtdışı),

Hizmet sınıfları, Dereceler, Serbest, Tutulu, Dolu ve Boş durumları gösterilmek suretiyle yer almaktadır.

Memurlar açısından olması gereken memurların kazanılmış hak aylık derecelerine uygun dereceli kadrolarda istihdam edilmeleri ve bu dereceler esas alınmak suretiyle ücret almalarıdır.

          657 sayılı Kanunun 45’inci maddesinin 2 ve 3’üncü fıkralarında “5 inci ve daha aşağı derecelerdeki kadrolara, derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerinde, 36 ncı maddede belirtilen öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak ve karşılık gösterilecek kadro derecesi kazanılmış hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak kaydıyla, bu dereceler karşılık gösterilerek, kendi derecesi ile aynı sınıftan memur atanması mümkündür.

          Bu kişiler işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya devam ederler ve kazanılmış aylıklarındaki kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi genel esaslara göre yapılır. Karşılık gösterilen kadrolar, ilgililer için kazanılmış hak teşkil etmez.”hükmü bulunmaktadır.

          Söz konusu hüküm uyarınca;

          5-15 derecelerden memur kadrolarına(5 inci ve daha aşağı)

          derece yükselmesi için gerekli nitelikleri haiz memur bulunmaması hallerinde,

          KHA derecesin 3 üst derecesini aşmamalı,

          657 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinde öğrenim itibariyle belirlenen dereceyi aşmamalı,

          Aynı hizmet sınıfından olması gerekmektedir.         

          Bu madde uyarınca yapılan atama memura kazanılmış hak teşkil etmediği gibi memur maaşını kazanılmış hak aylığı üzerinden almaya devam etmektedir. Kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesi de genel hükümler çerçevesinde devam etmektedir.

 

ATANMADAN ÖNCEKİ HİZMETLERİM KADEME DERECEME ETKİ EDER Mİ?

DMK 46.MADDE ORTAK HÜKÜMLER -C-2 – Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.

 

PEKİ YA YEŞİL PASAPORT?

5682 sayılı Pasaport Kanunu Hususi(yeşil) pasaportlara ilişkin 14 üncü maddesinin A bendinin 1 inci fıkrasında ise "Hususi (Yeşil)damgalı pasaportlar;

Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri,

-Eski bakanlar,

-1, 2 ve 3 üncü kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine "Yeşil Pasaport" verileceği düzenlenmiştir.

Buna göre;

 Hususi damgalı pasaport alacaklar anılan Kanunun 14 üncü maddesinde sayılmış bulunmaktadır.Devlet memurlarının hususi damgalı (Yeşil) pasaport alabilmek için 1, 2 ve 3 üncü derece ve kademede çalışan memurlara ve ilgili derece kademeye sahip kadrolardan emekli olan memurlara verilmektedir.

 

YEŞİL PASAPORT ALABİLMEM İÇİN KAÇ YIL ÇALIŞMIŞ OLMAM GEREKLİ?

Devlet Memurlarının Yeşil Pasaport alabilmesi için en az 3.derecede bulunması gerekmektedir.Bahsettiğimiz üzere derece kademe hesabında bir çok faktör mevcut olupsadece hizmet yılı bu hususu belirlemez.Ama ,normal şartlar altında lisans mezunu,disiplin cezası almamış emsallerine göre derece-kademe ilerlemesi almış bir memurun yeşil pasaport alabilmesi için  genellikle ortalama 10-15 yıl gibi bir hizmet süresinin olması gerekmektedir.

KADEME İLERLEMESİNİN DURDURULMASI CEZASI :

Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası

(Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125.maddesinin 1.fıkrasının (d) bendinde düzenlenmiştir.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası  (657 sayılı Kanun Madde 125/D)  Tanımı: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulmasıdır
.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması, fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulması olarak tanımlanmıştır.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası Verilmesini Gerektiren Fiil ve Haller 657 SK. ‘un 125. Maddesinde sayılmıştır.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,
 b) Özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün göreve gelmemek,
 c) Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak,
 d) Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak,
 e) Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak,
 f) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek,
 g) (Mülga:17/9/2004 – 5234/33 md.)
 h) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak,
ı) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak,
 j) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak,
 k) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak,
 l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek,

 m) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek,
 n) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak,
 o) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak

Cezayı Tatbike Yetkili Amirler
657 sayılı Kanun'un 126. maddesi şu şekildedir:
" Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları, disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.