Uzman Hemşirelik Nedir?

Uzman Hemşirelik Hakkında bilinmeyenler Nelerdir ?

Hemşirelik, yalnızca bakım veren bir meslek değil; bilimsel bilgi, klinik karar verme, hasta güvenliği, eğitim ve liderlik süreçlerini bir arada yürüten profesyonel bir sağlık disiplinidir. Sağlık hizmetlerinin giderek karmaşık hale geldiği günümüzde ise “uzman hemşirelik” kavramı, sağlık sistemlerinin vazgeçilmez unsurlarından biri haline gelmiştir.

Türkiye’de uzman hemşirelik; 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle tanımlanmış, yasal zemini oluşturulmuş profesyonel bir unvandır. Ancak aradan geçen yıllara rağmen uzman hemşirelerin yetki, görev, kadro ve mali hakları konusunda sahada hâlâ ciddi uygulama farklılıkları bulunmaktadır.

Uzman Hemşire Kime Denir?

Hemşirelik Kanunu Madde 8’e göre;

* Hemşirelikte ilgili bir alanda lisansüstü eğitimini tamamlayan,
* Diploması Sağlık Bakanlığı tarafından tescil edilen

hemşireler “Uzman Hemşire” unvanını kullanabilmektedir.

Bu unvan yalnızca akademik bir derece değil; aynı zamanda klinik uzmanlık, ileri uygulama becerisi ve bilimsel yetkinlik anlamına gelmektedir. Bu nedenle yalnızca yüksek lisans yapmak yeterli olmayıp, mezuniyetin Bakanlık tarafından uzmanlık alanı olarak kabul edilmesi ve tescillenmesi gerekmektedir.

Uzman Hemşirelerin Sağlık Sistemindeki Rolü

Uzman hemşireler;

* Kanıta dayalı bakım uygulamalarını geliştirir,
* Hasta güvenliği süreçlerinde aktif rol alır,
* Eğitim ve danışmanlık faaliyetlerini yürütür,
* Klinik karar süreçlerine katkı sağlar,
* Kalite yönetimi ve araştırma çalışmalarında görev alır,
* Alanına özgü ileri klinik bilgi ve beceriye sahiptir.

Özellikle yoğun bakım, acil servis, cerrahi, onkoloji ve enfeksiyon gibi kritik alanlarda uzman hemşirelerin varlığı; bakım kalitesini, hasta memnuniyetini ve tedavi güvenliğini doğrudan etkilemektedir.

Hangi Yüksek Lisans Alanları Uzman Hemşirelik Kapsamındadır?

Uzman hemşirelik unvanı, hemşireliğin klinik uygulama alanlarını kapsayan lisansüstü programlarla kazanılmaktadır. Bunlardan bazıları:

* Cerrahi Hemşireliği
* Dahiliye Hemşireliği
* Yoğun Bakım Hemşireliği
* Acil Hemşireliği
* Onkoloji Hemşireliği
* Enfeksiyon Hemşireliği
* Kadın Doğum Hemşireliği
* Çocuk Sağlığı Hemşireliği
* Psikiyatri Hemşireliği
* Halk Sağlığı Hemşireliği
* Hemşirelik Esasları

Bunun yanında sağlık yönetimi, işletme veya farklı sosyal alanlardaki yüksek lisans programları ise her zaman klinik uzman hemşirelik kapsamında değerlendirilmemektedir.

Uzman Hemşire Kadrosu ve Sahadaki Gerçekler

Bugün Türkiye’de birçok hemşirenin unvanında “Uzman Hemşire” ibaresi yer almasına rağmen;

* Alanı dışında görevlendirme,
* Uzmanlık yetkilerinin etkin kullanılmaması,
* Mali hakların sınırlı uygulanması,
* Yönetimsel süreçlerde yeterince değerlendirilmeme

gibi sorunlar devam etmektedir.

Oysa Hemşirelik Yönetmeliği’ne göre uzman hemşirelerin kendi uzmanlık alanlarında çalıştırılması esastır. Kadro planlamasındaki eksiklikler, uzmanlık hakkının yok sayılmasına gerekçe olmamalıdır.

Maaş ve Özlük Hakları

Mevcut sistemde doğrudan ayrı bir “uzman hemşire maaşı” bulunmamakla birlikte;

* Alanında yapılan yüksek lisans nedeniyle özel hizmet tazminatı artışı,
* Derece/kademe ilerlemesi,
* Eğitim ve uzmanlık kaynaklı bazı özlük hakları

uygulanabilmektedir.

Ancak uzmanlık eğitiminin; görev tanımı, mali haklar, yönetimsel yetki ve kariyer basamakları açısından daha güçlü şekilde desteklenmesi gerektiği açıktır.

Uzman Hemşirelik Güçlü Bir Sağlık Sistemi İçin Gereklidir

Dünyanın gelişmiş sağlık sistemlerinde uzman hemşirelik; ileri klinik bakımın, multidisipliner ekip çalışmasının ve hasta güvenliğinin temel yapı taşlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Türkiye’de de uzman hemşireliğin yalnızca mevzuatta kalan bir unvan değil; sahada aktif kullanılan, yetkileri tanımlanmış, mali ve mesleki karşılığı olan güçlü bir profesyonel yapı haline getirilmesi gerekmektedir.

Çünkü güçlü hemşirelik; güçlü sağlık sistemi demektir.